Η λατινική ονομασία Rosmarinus προέρχεται από τις λέξεις ros που σημαίνει «δρόσος» και marinus που σημαίνει «ανήκοντας στη θάλασσα», δηλαδή «θαλάσσια δρόσος». Ωστόσο, κυριαρχεί η άποψη ότι η ερμηνεία αυτή προκύπτει από λαϊκή ετυμολογία, με επικρατέστερη την προέλευση από τις ελληνικές λέξεις rhops που σημαίνει «θάμνος» και myron που σημαίνει «βάλσαμο». Η ελληνική ονομασία «δεντρολίβανο» είναι αποτέλεσμα των λέξεων «δέντρο» και «λίβανο», λόγω της χαρακτηριστικής μυρωδιάς του που παραπέμπει σε λιβάνι.

Το δεντρολίβανο ορθόκλαδο είναι αειθαλής πολυετής θάμνος της οικογένειας Lamiaceae. Είναι αυτοφυές φυτό των μεσογειακών περιοχών και συναντάται σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Νότια Γαλλία και η Ιταλία. Στη χώρα μας είναι τόσο αυτοφυές όσο και καλλιεργούμενο σε κήπους, πάρκα και αγροτικές εκτάσεις, λόγω της αρωματικής, φαρμακευτικής και καλλωπιστικής του αξίας.

Το φυτό αναπτύσσεται σε όρθια μορφή και σχηματίζει πυκνούς θάμνους ύψους από 1 έως 2 μέτρα. Παρουσιάζει έντονη διακλάδωση και ξυλώδεις βλαστούς στη βάση. Τα φύλλα είναι γραμμοειδή, άμισχα, αντίθετα και δερματώδη, με βαθύ πράσινο χρώμα στην επάνω επιφάνεια και πιο ανοιχτό στην κάτω. Παραμένουν πάνω στο φυτό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και όταν τρίβονται απελευθερώνουν έντονο άρωμα.

Τα άνθη εμφανίζονται κυρίως από την άνοιξη έως τις αρχές του καλοκαιριού, ενώ σε ευνοϊκές συνθήκες μπορεί να παρατηρηθεί και δεύτερη ανθοφορία το φθινόπωρο. Έχουν κυανό, λιλά ή λευκό χρώμα και εκφύονται κατά ομάδες στις μασχάλες των φύλλων. Η πλούσια ανθοφορία του προσελκύει μέλισσες και άλλα επικονιαστικά έντομα, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα αξιόλογο μελισσοκομικό φυτό.

Το δεντρολίβανο ορθόκλαδο παρουσιάζει μεγάλη αντοχή στην ξηρασία και στις υψηλές θερμοκρασίες. Αναπτύσσεται καλύτερα σε ηλιόλουστες θέσεις και σε εδάφη με καλή αποστράγγιση, ακόμη και όταν αυτά είναι φτωχά ή πετρώδη. Η μέτρια άρδευση ευνοεί την ανάπτυξη και την ανθοφορία του, ενώ η υπερβολική υγρασία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο ριζικό σύστημα. Μπορεί να αντέξει θερμοκρασίες έως περίπου -10°C χωρίς σοβαρές ζημιές στα φυτικά μέρη.

Ο πολλαπλασιασμός του γίνεται με σπόρο ή μοσχεύματα, με τη δεύτερη μέθοδο να προτιμάται στις επαγγελματικές καλλιέργειες, καθώς εξασφαλίζει φυτά πανομοιότυπα με το μητρικό. Παρουσιάζει γενικά υψηλή ανθεκτικότητα σε εχθρούς και ασθένειες, αν και σε συνθήκες υψηλής υγρασίας μπορεί να προσβληθεί από το ωίδιο.

Η συγκομιδή πραγματοποιείται συνήθως από την άνοιξη έως τις αρχές του φθινοπώρου και μπορεί να γίνει δύο ή τρεις φορές μέσα στο έτος. Συλλέγονται κυρίως οι νεαροί βλαστοί και τα φύλλα, τα οποία χρησιμοποιούνται νωπά ή αποξηραμένα. Από το φυτό παράγονται χλωρή δρόγη, ξηρή δρόγη και αιθέριο έλαιο, με τη μέγιστη περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο να παρατηρείται κατά την πλήρη ανθοφορία.

Το δεντρολίβανο ορθόκλαδο είναι φυτό αρωματικό, φαρμακευτικό και μελισσοκομικό. Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται ευρέως στη μαγειρική ως άρτυμα σε κρεατικά, ψάρια, πατάτες και σάλτσες. Το αιθέριο έλαιό του αξιοποιείται στη φαρμακοβιομηχανία, στην αρωματοποιία και στην παραγωγή καλλυντικών. Παράλληλα, χρησιμοποιείται ως καλλωπιστικό φυτό σε φράχτες, παρτέρια, βραχόκηπους και μεσογειακούς κήπους, χάρη στην πλούσια βλάστηση και τη μεγάλη αντοχή του.