Ένα από τα πιο γνωστά και ευρέως χρησιμοποιούμενα είδη αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών είναι η λεβάντα. Ανήκει στο γένος Lavandula, του οποίου το όνομα προέρχεται από λατινικό ρήμα lavare που σημαίνει πλένω/καθαρίζω, καθώς κατά τη ρωμαϊκή εποχή χρησιμοποιούταν στα λουτρά για τον αρωματισμό των νερών και τον καθαρισμό του σώματος και του πνεύματος. Επίσης, στην Ελλάδα, την Περσία και τη Ρώμη κατά την αρχαιότητα το χρησιμοποιούσαν για την απολύμανση των νοσοκομείων. Στο γένος Lavandula ανήκουν 39 είδη περίπου και από αυτά μόνο 3 καλλιεργούνται και αξιοποιούνται εμπορικά.

Το πιο διαδεδομένο είδος παγκοσμίως που καλλιεργείται τόσο για το αιθέριο έλαιό του, όσο και για φυτοκομικούς και καλλωπιστικούς σκοπούς είναι το Lavandula angustifolia Miller. Είναι γνωστό και ως English lavender, λαβαντούλα, λεβάντα η γνήσια ή Αγγλική λεβάντα. Είναι πολυετής αειθαλής θάμνος που φτάνει τα 50cm ύψος και ο βλαστός του είναι όρθιος, τετράγωνος, ύψους 30-80cm. Τα φύλλα του είναι στενά, ειδικά σε σχέση με τις υπόλοιπες ποικιλίες, εξού και η λατινική ονομασία angustifolia που σημαίνει στενό φύλλωμα. Τα άνθη του έχουν χρώμα από πορφυρό έως λευκό, σπανιότερα ροζ και βιολετί, και η περίοδος άνθισης είναι από τα μέσα Ιουνίου έως τον Ιούλιο.

Αυτοφύεται στις ορεινές περιοχές της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Γαλλίας με υψόμετρο μεγαλύτερο από 1500m, όμως καλλιεργείται σε χωράφια μέτριας γονιμότητας, ξηρικά. Η Lavandula angustifolia Miller παρουσιάζει μεγάλη ανθεκτικότητα και επιβιώνει σε ψυχρές συνθήκες θερμοκρασίας ακόμα και χαμηλότερη των -15°C.

Στην Ελλάδα το πιο διαδεδομένο είδος που θα συναντήσει κανείς είναι η Lavandula stoechas. Η αγγλική ονομασία της είναι Spanish lavender ενώ είναι γνωστή ως αγριολεβάντα, μαυροκέφαλο, χαμολίβανο, λαμπρή και μυροφόρα. Είναι πολυετής αειθαλής θάμνος και αυτοφύεται πάντα σε όξινο έδαφος. Στη χώρα μας αναπτύσσεται στον Υμηττό, στην Ύδρα, στη Ζάκυνθο, στη Σκόπελο, στη Μήλο, στη Κίμωλο, στη Κέρκυρα και σε περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης. Ο βλαστός είναι όρθιος, τετράγωνος, χνουδωτός με ύψος 30-70cm. Τα άνθη της έχουν ιώδες χρώμα και η περίοδος ανθοφορίας είναι από το Μάϊο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Και αυτό το είδος, όπως και η Lavandula angustifolia Miller επιβιώνει σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας ακόμα και κάτω των -5°C.

Τα οφέλη που προσφέρει η λεβάντα αλλά και οι ευεργετικές της ιδιότητες είναι πολυάριθμες για αυτό βρίσκει εφαρμογές σε πολλούς τομείς. Είναι φυτό αρωματικό, μελισσοτροφικό και καλλωπιστικό. Χρησιμοποιείται εκτενώς στην αρωματοποιία και τη σαπωνοποιία και μπορεί να βρει κανείς στην αγορά πολλά προϊόντα με βασικό συστατικό τη λεβάντα. Για παράδειγμα, αρωματικά χώρου και ρούχων, σαπούνια, μάσκες ύπνου και κεριά έως μέλι, σοκολάτες και λουκούμια. Επίσης, καταναλώνεται ως αφέψημα και ανακουφίζει από πονοκεφάλους, βοηθά στις αϋπνίες, τονώνει το νευρικό σύστημα και συμβάλει στην καλή λειτουργία του εντέρου.

Το αιθέριο έλαιο της λεβάντας είναι γνωστό για τις φαρμακευτικές του ιδιότητες και ειδικά το είδος Lavandula angustifolia Miller προσφέρει εξαιρετικής ποιότητας αιθέριο έλαιο. Το υδατικό εκχύλισμα και το αιθέριο έλαιο της λεβάντας έχουν παρουσιάσει αντικαρκινική δράση και συγκεκριμένα το αιθέριο έλαιο μπορεί να δράσει κατά μυκήτων και βακτηρίων που προσβάλλουν τα τρόφιμα και το δέρμα. Ακόμα, τα αιθέρια έλαια λόγω πτητικότητας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση εχθρών αποθηκευμένων προϊόντων, όπως στην περίπτωση της οικιακής μύγας. Το υπέργειο τμήμα του φυτού θεωρείται τονωτικό, διουρητικό, αντισηπτικό και αντιασθματικό.